Voeding en regelgeving
Olijfolie is een van de weinige levensmiddelen waarvoor Europa goedgekeurde gezondheidsclaims kent. Er zijn er drie die erop van toepassing zijn, wij voeren er één, en hieronder staat precies waarom die ene wel mag en de andere twee bij ons nog niet.
"Olijfolie verlaagt je cholesterol" is een zin die op honderden webshops staat en die geen van die webshops mag gebruiken. Niet omdat hij onwaar is, maar omdat hij niet is goedgekeurd. Sinds Verordening (EG) 1924/2006 geldt in de hele Unie een gesloten stelsel: een gezondheidsclaim mag alleen worden gevoerd als hij op de Europese lijst staat, en dan uitsluitend in de bewoordingen waarin hij daar staat.2 Alles daarbuiten is verboden, hoe goed onderbouwd ook.
Voor de meeste producten betekent dat: zwijgen. Er bestaat geen goedgekeurde gezondheidsclaim voor brood, voor kaas of voor wijn. Olijfolie is de uitzondering. In de bijlage bij Verordening (EU) 432/2012 staan drie claims die erop van toepassing zijn.1
Deze pagina gaat over de claim die geen laboratorium nodig heeft en over de voedingswaarde eromheen. Zoek je het bredere antwoord — hoeveel per dag, en wat olijfolie níét doet — dan staat dat op is olijfolie gezond.
| Claim | Goedgekeurde formulering | Voorwaarde | Bij ons |
|---|---|---|---|
| Olijfoliepolyfenolen | Olijfoliepolyfenolen dragen bij tot de bescherming van bloedlipiden tegen oxidatieve stress. | Alleen voor olijfolie met ten minste 5 mg hydroxytyrosol en derivaten daarvan (bijvoorbeeld oleuropeïnecomplex en tyrosol) per 20 g olijfolie. Bij de claim moet worden vermeld dat het gunstige effect optreedt bij een dagelijkse inname van 20 g olijfolie. | Niet gevoerd. Vraagt minimaal 250 mg/kg hydroxytyrosol en derivaten, gemeten via HPLC. Die uitslag hebben wij nog niet. |
| Oliezuur | Het vervangen van verzadigde vetten door onverzadigde vetten in de voeding draagt bij tot de instandhouding van een normaal cholesterolgehalte in het bloed. Oliezuur is een onverzadigd vet. | Alleen voor levensmiddelen die rijk zijn aan onverzadigde vetzuren, zoals bedoeld in de voedingsclaim RIJK AAN ONVERZADIGDE VETTEN in de bijlage bij Verordening (EG) 1924/2006. | Gevoerd. Voorwaarde aantoonbaar gehaald. |
| Vitamine E | Vitamine E draagt bij tot de bescherming van cellen tegen oxidatieve stress. | Alleen voor levensmiddelen die ten minste een bron van vitamine E zijn, zoals bedoeld in de voedingsclaim BRON VAN [VITAMINE] in de bijlage bij Verordening (EG) 1924/2006: 15% van de referentie-inname per 100 g. | Niet gevoerd. Olijfolie ligt hier normaal ruim boven, maar het tocoferolgehalte loopt terug tijdens de bewaring en wij hebben het niet in onze eigen partij gemeten. Een claim voeren op een tabelwaarde van iemand anders doen wij niet. |
De middelste is de interessante. De polyfenolclaim gaat specifiek over olijfolie en is daarmee de mooiste van de drie, maar hij eist een laboratoriumwaarde. De vitamine E-claim eist er ook een. De oliezuurclaim eist iets heel anders: geen meting, maar een samenstelling.
De rekensom
De voorwaarde bij de oliezuurclaim verwijst door naar de voedingsclaim rijk aan onverzadigde vetten uit de bijlage bij Verordening (EG) 1924/2006.2 Die stelt twee eisen, en allebei zijn ze een verhouding, geen absoluut getal:
Ingevuld met de standaardsamenstelling van extra vierge olijfolie, per 100 ml:
| Onverzadigde vetzuren | 78,7 g van 91,6 g vet = 85,9% — drempel 70% |
|---|---|
| Energie uit onverzadigd vet | 78,7 g × 37 kJ = 2.912 kJ van 3.389 kJ = 85,9% — drempel 20% |
| Uitkomst | Beide voorwaarden gehaald, met ruime marge. De claim is toegestaan. Dat de twee percentages gelijk zijn is geen overschrijffout: olijfolie haalt honderd procent van zijn energie uit vet, dus het aandeel in massa en het aandeel in energie vallen samen. |
Hier zit geen truc in. Extra vierge olijfolie bestaat voor ongeveer 86% uit onverzadigd vet en haalt honderd procent van zijn energie uit vet. De wettelijke categorie extra vierge stelt zelf al grenzen aan de vetzuursamenstelling, en binnen die grenzen bestaat geen olie die onder de 70% zakt. Elke olie die extra vierge mag heten, voldoet dus automatisch aan de voorwaarde voor deze claim.
Dat is bijzonder genoeg om even bij stil te staan. Van de drie claims die olijfolie mag voeren, is er één die iedere producent vandaag mag gebruiken zonder ooit een monster op te sturen, en die zie je vrijwel nooit op een fles staan. De reden is dat hij saai klinkt. "Rijk aan antioxidanten" verkoopt beter dan een zin over het vervangen van verzadigd vet — met dat verschil dat het eerste niet is toegestaan en het tweede wel.
Een goedgekeurde claim voeren is niet alleen de juiste zin overschrijven. Artikel 10 lid 2 van Verordening (EG) 1924/2006 verplicht vier vermeldingen erbij, en zonder die vier is de claim alsnog niet toegestaan.2 Ze staan hieronder, inclusief de twee die een verkoper liever weglaat.
Voedingswaarde
Bij verkoop op afstand moeten alle verplichte etiketgegevens beschikbaar zijn vóórdat je bestelt — dat is artikel 14 van Verordening (EU) 1169/2011, en de voedingswaardedeclaratie hoort daarbij.4 Ze stond hier niet en dat was een omissie, geen keuze.
| Per | 100 ml | 15 ml (één eetlepel) |
|---|---|---|
| Energie | 3.389 kJ / 824 kcal | 508 kJ / 124 kcal |
| Vetten | 91,6 g | 13,7 g |
| waarvan verzadigde vetzuren | 12,8 g | 1,9 g |
| waarvan enkelvoudig onverzadigd | 70,5 g | 10,6 g |
| waarvan meervoudig onverzadigd | 8,2 g | 1,2 g |
| Koolhydraten | 0 g | 0 g |
| waarvan suikers | 0 g | 0 g |
| Eiwitten | 0 g | 0 g |
| Zout | 0 g | 0 g |
Standaardwaarden voor extra vierge olijfolie, conform artikel 31 lid 4 van Verordening (EU) 1169/2011. Geen meting aan onze eigen partij.4 De dichtheid van olijfolie is 0,916 g/ml bij 20 °C; wie per 100 gram wil rekenen, deelt de vetwaarden door dat getal.
Twee dingen vallen hier op. Het eerste is dat olijfolie voor honderd procent uit vet bestaat: geen koolhydraten, geen eiwit, geen zout. Het tweede is dat 824 kcal per 100 ml het meest calorierijke getal is dat in de meeste keukenkasten voorkomt. Dat verandert niet doordat de samenstelling van dat vet gunstiger is dan die van boter. Beide dingen zijn tegelijk waar en wij zetten ze allebei neer.
De tabel noemt drie groepen; het zijn in de praktijk vooral drie vetzuren. Oliezuur is met afstand het grootste aandeel — 55 tot 83 procent van de vetzuren in extra vierge olijfolie — en dat is het vetzuur waar de goedgekeurde claim hierboven letterlijk naar verwijst. Daarnaast zit er linolzuur in, een meervoudig onverzadigd omega 6-vetzuur dat het grootste deel van die 8,2 gram vormt, en palmitinezuur, dat het verzadigde deel voor zijn rekening neemt.
De verhouding tussen die drie is geen detail: het is precies wat de wettelijke categorie extra vierge afbakent. Verordening (EU) 2022/2104 stelt per vetzuur een bandbreedte vast, en een olie die daarbuiten valt is per definitie geen olijfolie meer — dat is hoe versnijding met goedkopere plantaardige olie aan het licht komt. Het is ook de reden dat de rekensom hierboven voor elke extra vierge olie uitkomt: binnen die bandbreedtes bestaat geen olie die onder de 70 procent onverzadigd zakt.
De twee oliën waar dit over gaat
De zachte
De zachtere van onze twee oliën. Rijper geplukt, rond in de finish, zacht op de tong. De olie voor je dagelijkse routine.
Ook in 250 ml en 1 liter
De krachtige
De krachtiger tegenhanger. Meer body, meer bitterheid, een pittige finish achterin de keel. Voor wie karakter wil proeven.
Ook in 250 ml en 1 liter
Verder dan de gezondheidsclaims
Gezondheidsclaims zijn niet het enige waar Europa iets over te zeggen heeft. Voor olijfolie geldt sinds 2022 een eigen handelsnorm, Gedelegeerde Verordening (EU) 2022/2104, die zowel de oude Verordening 2568/91 als Uitvoeringsverordening 29/2012 vervangt.5 Daarin staat welke woorden op een fles mogen en onder welke voorwaarde. Hieronder de zeven die ons raken, met erbij waar wij staan — ook waar dat ongunstig uitpakt.
| Vermelding | Wat de wet eist | Bij ons |
|---|---|---|
| Koud geëxtraheerd | Alleen voor olie van eerste persing die is verkregen bij minder dan 27 °C door percolatie of centrifugering. Artikel 10, onder b, van Verordening (EU) 2022/2104. | Wij noemen dit op de productpagina's. De boomgaard extraheert onder 27 °C met een centrifuge. Vastleggen in de leveringsafspraak. |
| Eerste koude persing mag niet | Alleen bij een traditionele hydraulische pers onder 27 °C. Artikel 10, onder a. | Niet van toepassing: de molen werkt met een centrifuge, geen hydraulische pers. Bevestigd door de producent zelf op 3 augustus 2026 — de acht hydraulische persen en de granieten maalstenen zijn er begin 2022 uitgegaan, en sindsdien draait er een doorlopend proces. Deze term mag dus niet op onze fles, hoe goed hij ook klinkt. De geschiedenis staat op /de-molen/. |
| Fruitig, bitter, pittig | Organoleptische kenmerken mogen alleen worden vermeld als ze zijn vastgesteld door een erkend proefpanel volgens de methode van de Internationale Olijfolieraad. Artikel 10, onder c. | Onze productnamen zijn Fruttato en Fruttato Intenso, en wij beschrijven bitterheid en pit. Een panelbeoordeling hoort bij de certificering als extra vierge; wij moeten het rapport bij de boomgaard opvragen en bewaren. |
| Zuurgraad open | Mag alleen worden vermeld als in hetzelfde gezichtsveld en in dezelfde lettergrootte ook het peroxidegetal, het wasgehalte en de UV-absorptie staan. Artikel 10, onder d. | Dit is er één die wij fout hadden: er stonden zuurgraadwaarden op de site zonder de andere drie erbij, en zonder eigen meting. Ze staan nu op /oogstdata/ als vier waarden bij elkaar. Sinds het rapport van 10 november 2025 hebben wij er drie van de vier: zuurgraad 0,22%, peroxidegetal 6,0 en de UV-absorptie. Het wasgehalte (cere) zat niet in die reeks en is opgevraagd bij hetzelfde laboratorium en hetzelfde monsternummer. Zolang die vierde ontbreekt staat de zuurgraad op precies twee plekken: /oogstdata/ en /olijfolie-test/. Op allebei in één tabel met de andere drie velden ernaast en het wasgehalte zichtbaar leeg, met de reden erbij. Niet op een productpagina, niet in een advertentie en niet op het etiket. |
| Oogstjaar 2025 | Alleen als 100% van de inhoud uit die oogst komt. Artikel 11 van Verordening (EU) 2022/2104. | Één boomgaard, één oogst per jaar, als eigen partij geperst. Er komt geen olie van een ander jaar bij, dus deze vermelding is gedekt. |
| DOP Terre Tarentine open | Beschermde oorsprongsbenaming voor extra vierge olijfolie uit een lijst gemeenten in de provincie Taranto, met minstens 80% Leccino, Coratina, Ogliarola of Frantoio, geoogst tussen oktober en januari en binnen 72 uur na levering geperst. | Onze Coratina is een Coratina uit Taranto en zou hier op papier onder kunnen vallen. Dat hangt af van de gemeente waarin het perceel ligt en van aansluiting bij het consortium. Uitgezocht moet worden; de Nocellara valt er hoe dan ook buiten. |
| Natriumvrij, suikervrij mag niet | Technisch toegestaan — olijfolie bevat geen van beide — maar artikel 7 van Verordening (EU) 1169/2011 verbiedt te suggereren dat een levensmiddel bijzondere kenmerken heeft die alle soortgelijke levensmiddelen ook hebben. | Alle olijfolie is natriumvrij en suikervrij. Het op onze fles zetten zou misleidend zijn en dat doen wij niet. |
Vragen
Dat mogen wij niet zeggen, en het is ook niet wat de goedgekeurde claim zegt. De toegestane formulering luidt: "Het vervangen van verzadigde vetten door onverzadigde vetten in de voeding draagt bij tot de instandhouding van een normaal cholesterolgehalte in het bloed. Oliezuur is een onverzadigd vet."1 Het gaat om vervanging en om instandhouding. Wie boter door olijfolie vervangt, doet iets waarvan de EFSA het effect heeft beoordeeld. Wie olijfolie toevoegt aan een dieet dat verder gelijk blijft, doet iets anders — dan komen er alleen calorieën bij.
Omdat de voorwaarden verschillen. De polyfenolclaim eist minstens 5 mg hydroxytyrosol en derivaten per 20 gram olie, oftewel 250 mg/kg, en dat is een laboratoriumwaarde die wij van onze eigen partij nog niet hebben.1 De oliezuurclaim eist geen meting maar een samenstelling: het product moet rijk zijn aan onverzadigde vetzuren volgens de bijlage bij Verordening 1924/2006.2 Aan die voorwaarde voldoet extra vierge olijfolie per definitie. Zodra de polyfenolmeting er is staat hij erbij.
De claim noemt geen hoeveelheid, want hij gaat niet over een dosis maar over een verruiling. Het EFSA-oordeel waarop hij rust, gaat over de verhouding tussen verzadigd en onverzadigd vet in het hele voedingspatroon.3 Praktisch: elke eetlepel boter, kokosvet of harde margarine die je door olijfolie vervangt, telt mee. Elke eetlepel die je erbovenop gebruikt, telt niet mee voor de claim maar wel voor de 124 kcal.
Ongeveer 124 kcal per 15 ml, oftewel 508 kJ. Per 100 ml is dat 824 kcal. Olijfolie is het meest calorierijke ding in de meeste keukens, en dat verandert niet doordat het vet gunstiger is samengesteld. De volledige tabel staat hierboven.
De goedgekeurde claim maakt dat onderscheid niet. Hij geldt voor elk levensmiddel dat rijk is aan onverzadigde vetzuren, en zonnebloemolie is dat ook.2 Wat de EFSA heeft beoordeeld is de vervanging van verzadigd door onverzadigd vet, niet de rangorde binnen de onverzadigde oliën. Wie ons hoort zeggen dat onze olie beter is dan zonnebloemolie voor het cholesterol, hoort iets wat wij niet beweren en ook niet mogen beweren. Het verschil tussen die twee zit elders: in polyfenolen, in smaak en in wat er met de olie gebeurt in de pan. Dat laatste staat hier.
Uit algemeen vastgestelde en aanvaarde gegevens voor extra vierge olijfolie, wat artikel 31 lid 4 van Verordening (EU) 1169/2011 uitdrukkelijk toestaat als alternatief voor een eigen analyse.4 Het zijn dus geen metingen aan ónze partij. Dat onderscheid maken wij expliciet, omdat de rest van deze site draait om waarden die wél zelf gemeten zijn. De vetzuurverdeling verschuift wat per cultivar — Coratina zit hoger in oliezuur dan Nocellara — maar de marge naar de wettelijke drempel is zo groot dat die verschuiving er niet toe doet.
Die zou mogen zodra wij kunnen aantonen dat de olie ten minste een bron van vitamine E is: 15% van de referentie-inname per 100 gram.1 Olijfolie ligt daar normaal ruim boven. Maar tocoferol breekt af tijdens de bewaring, wij hebben het gehalte in onze eigen partij niet gemeten, en een claim voeren op de tabelwaarde van iemand anders past niet bij hoe de rest van deze site is gebouwd. Dus staat hij hier beschreven en niet op de fles.
Vervangen
De Fruttato voor dagelijks gebruik, de Fruttato Intenso als je iets wilt proeven. Nog 20 liter direct verzendbaar uit Oss.