10 boomgaarden in 2030
Olijfolie direct van de boer, en van de volgende
Eén familie levert nu. Er moeten er tien komen. Dat kan pas als deze boomgaard leeg is, en waarom dat zo is staat hieronder zonder omhaal.
Waarom het er tien moeten worden
Eén boomgaard geeft ongeveer 3.000 liter per jaar. Dat is genoeg voor een paar honderd huishoudens en verder niets. Wil je dat meer mensen echte olie op tafel hebben staan, dan moeten er boomgaarden bij. Niet grotere, meer.
Tien is geen rond getal dat lekker bekt. Het is ongeveer wat één persoon kan kennen: tien families waarvan je de namen weet, de percelen hebt gezien en de oogst kunt volgen. Boven dat aantal word je een inkooporganisatie, en dan verdwijnt precies waarvoor je begonnen bent.
Dit is geen goed doel
Laat daar geen misverstand over bestaan. Wij financieren niemand, wij schenken niets en er gaat geen percentage naar een fonds. Wij kopen olie en betalen daarvoor een prijs waar een familie van kan leven. Dat is de hele afspraak.
Wie we zoeken is ook geen hulpbehoevende. Het is een kleine producent die zijn eigen olie perst, kwaliteit levert en er nu te weinig aan overhoudt omdat hij aan de bulk verkoopt. Zo iemand heeft geen liefdadigheid nodig maar een afnemer die doorbetaalt en zijn naam op de fles laat staan.
Wat de families van ons krijgen zeggen we niet. Dat is hun bedrijfsgegeven en niet het onze om te delen, en een producent die zijn inkoopprijs op internet ziet staan, staat morgen zwakker tegenover elke andere koper.
Waarom de teller aan de voorraad hangt
Wij kopen een oogst in één keer in en betalen vooruit. Dat is voor de familie het hele punt: zij weet in oktober wat er binnenkomt, in plaats van te wachten op wat een coöperatie later beslist. Voor ons betekent het dat ons geld in vaten zit tot die vaten leeg zijn.
Daarom is er geen aparte doelstelling, geen streefbedrag en geen drempel die wij zelf verzinnen. De teller is simpelweg de voorraad. Is die op, dan is er ruimte voor de volgende. Dat is de eerlijkste versie van dit verhaal en het is ook gewoon hoe het werkt.
De meeste olijfoliemerken lossen een lege voorraad op met een telefoontje. Er is altijd wel ergens olie te koop, en als je die mengt met wat je al had, merkt niemand het verschil. Zo ontstaan de blends die de schappen vullen: geen leugen op het etiket, maar ook geen boomgaard meer waar je naar kunt wijzen.
Wij doen dat niet. Onze olie komt van één familie in Taranto, van bomen die we kunnen aanwijzen, uit één pers, in één keer per jaar. Wat er staat is wat er is. Op dit moment is dat nog 86 liter, en er komt niets bij tot de pers in oktober weer draait.
Wat er gebeurt als het op is
Twee eerlijke opties, en één die we weigeren
Als de laatste fles weg is, hebben we twee keuzes. We kunnen de winkel sluiten tot de nieuwe oogst, dat is het eerlijkst en dat is wat we standaard doen. Of we vinden een tweede boer die dezelfde toets doorstaat, en dan zetten we die ernaast. Niet erin.
Dat laatste is het verschil dat we belangrijk vinden. Een tweede boer krijgt zijn eigen fles, zijn eigen etiket, zijn eigen naam en zijn eigen oogstdatum. Nooit een mengvat waarin twee boomgaarden verdwijnen tot een smaak die het hele jaar gelijk blijft. Die gelijkmatigheid is precies wat industriële olie zo karakterloos maakt.
Wat we weigeren is de derde optie: doorverkopen wat we niet kennen. Geen handelspartij, geen restpartij uit een verzameltank, geen olie waarvan we de boer niet gesproken hebben.
Voorraad raakt op
We melden het op de site en in de nieuwsbrief zodra we onder de vijftig liter komen. Geen verrassing achteraf.
Winkel gaat dicht of boer twee gaat open
Is er nog geen tweede boer die de toets doorstaat, dan sluiten we tot oktober. Liever leeg dan vaag.
De nieuwe fles staat ernaast
Eigen naam, eigen boomgaard, eigen analyse. Je ziet meteen van wie je koopt en je kunt kiezen.
Wij blijven bij allebei langsgaan
Eén oogst per jaar meemaken, in de molen staan, de analyse ophalen. Dat is het hele bedrijfsmodel.
De toets
Wat een tweede boer moet doorstaan
We hebben de eisen opgeschreven voordat we gingen zoeken, en niet andersom. Dat scheelt jezelf overtuigen als je iemand aardig vindt. Een boomgaard die hier niet doorheen komt, komt niet op deze site, hoe goed het verhaal ook is.
| Eigen pers, of een pers binnen 24 uur | Langer dan een dag tussen pluk en pers en de vrije vetzuren lopen op. Dan is de rest van het gesprek niet meer relevant. |
|---|---|
| Eén boomgaard, aanwijsbaar | Perceelnummers, een kaart, bomen die we kunnen fotograferen. Geen aanvoer van buiten. |
| Analyse door een onafhankelijk lab | HPLC via een ISO 17025-lab, per oogst, op onze kosten als het moet. Zuurgraad, peroxide, polyfenolen. |
| Koud geëxtraheerd onder 27 °C | Aantoonbaar, met de temperatuurregistratie van de malaxeur erbij. |
| De boer wil zelf in beeld | Wij verkopen een herkomst. Een boer die anoniem wil blijven, past niet bij wat we beloven. |
| Een prijs waar hij van kan leven | We onderhandelen niet naar beneden. Dat is de hele reden dat dit bedrijf bestaat. |
Er is een zevende, en die staat niet in de tabel omdat hij niet af te vinken is: word je binnengelaten voordat je erom vraagt? Bij de eerste boomgaard ging het zo. Er ging geen deur dicht, er werd niets langs de mooie kant geleid, en er mocht geproefd worden wat nog niet af was. Dat bleek achteraf het enige criterium dat je niet kunt vervalsen — een certificaat kun je kopen, een rondleiding kun je regisseren, maar iemand die uit zichzelf alles openlegt doet dat omdat er niets te verbergen valt.
Het staat hier als waarschuwing aan onszelf. Een boomgaard die op de zes punten hierboven scoort maar bij wie het schuurt zodra je doorvraagt, halen we niet binnen. Hoe dat bij de eerste ging staat op de pagina over ons.
Wie op een oogstdag op de binnenplaats van een molen staat, ziet het probleem meteen. Stapels kratten tot aan de muur, en elke stapel is een andere boer. Wie er 's ochtends vroeg staat, perst binnen een paar uur; wie later komt, staat er 's avonds nog. Dat wachten is precies waar de meeste kwaliteit verloren gaat: een olijf begint te gisten zodra hij van de tak is. Het is de reden dat wij op uren letten en niet alleen op dagen, en dat het aantal uren tussen pluk en molen op onze meetpagina een eigen regel heeft.
Waarom "direct van de boer" bijna nooit klopt
De term staat op veel flessen en betekent zelden wat je denkt. In de Europese olijfoliehandel zitten tussen boom en fles standaard drie tot vijf partijen: de plukploeg, een pers die op één dag voor tientallen telers draait en alles samen in één tank laat lopen, een verzamelaar, een bottelaar en een importeur. Elke schakel mengt, want mengen maakt een grote partij van kleine partijen en een grote partij is verhandelbaar.
Het gevolg is dat "product van Italië" op het etiket kan staan bij olie die in vier landen is geoogst en in Italië alleen is gebotteld. Dat is legaal. Het is alleen niet wat de meeste mensen zich voorstellen bij een Italiaanse boer.
Direct van de boer kopen betekent dat je weet welke boomgaard, welk jaar en welke pers. Dat is te controleren: vraag om de oogstdatum, om het perceelnummer en om de labanalyse. Een echte producent heeft die drie binnen een dag paraat. Wie ze niet heeft, verkoopt handel.
Wat schaarste hier wel en niet betekent
Schaarste is in webshops meestal een knopje. Een teller die altijd op "nog drie op voorraad" staat, een aanbieding die elke dag om middernacht opnieuw begint. Daar hebben wij een hekel aan en het is bovendien verboden.
Onze schaarste is rekenwerk. Eén boomgaard, één oogst per jaar, een opbrengst die per jaar verschilt met het weer. Van de 3.000 liter van oogst 2025 is nog 86 liter over. Dat getal staat op één plek in de site en gaat omlaag tot het nul is. Het gaat niet vanzelf weer omhoog, en er verschijnt geen "nieuwe partij binnen" als er niets binnen is.
Vragen
Over de voorraad en de tweede boer
Er is nog 86 liter. Hoelang duurt dat?
Dat hangt af van hoe hard het gaat, en dat weten we zelf ook niet precies. We werken de stand bij bij elke telling en zetten hem in de nieuwsbrief zodra we onder de vijftig liter komen.
Kan ik nu al reserveren voor de volgende oogst?
Ja, voor de vroege pluk. Die persen we begin november en daar is de hoeveelheid het kleinst, dus daar werken we met vooruitbetaalde reserveringen. De gewone oogst hoef je niet te reserveren.
Wordt de olie van boer twee met die van boer één gemengd?
Nee. Nooit. Eigen fles, eigen etiket, eigen oogstdatum, eigen analyse. Je kiest zelf van wie je koopt.
Verandert de smaak dan niet elk jaar?
Jawel, en dat hoort. Een boomgaard die elk jaar precies hetzelfde smaakt, is een boomgaard die gemengd wordt. Wij schrijven per oogst op wat je kunt verwachten.
Waarom zoeken jullie niet gewoon tien boeren tegelijk?
Omdat we bij elke boomgaard één keer per jaar de oogst willen meemaken en de analyse zelf willen ophalen. Met tien lukt dat niet meer, en dan wordt het inkoop in plaats van herkomst.
Nog 86 liter
Pak hem nu het er nog is
Oogst 2025 loopt tot de pers in oktober weer draait. Daarna is deze olie er niet meer, in welke vorm dan ook.