De prijsvraag
Waarom is goede olijfolie zo duur?
Het eerlijke antwoord bestaat uit drie delen: hoeveel er van één boom komt, hoeveel schakels er tussen de boom en jouw keuken zitten, en wat er gebeurt zodra iemand op prijs gaat concurreren.
Een fles olijfolie van vijf euro en een fles van vijfentwintig zien er in het schap ongeveer hetzelfde uit. Er zit dezelfde vrucht in, hetzelfde volume en vaak hetzelfde land van herkomst op het etiket. Dat maakt de vraag terecht, en het maakt hem ook lastig te beantwoorden zonder verkooppraat.
Dus doen we het andersom. Hieronder staat wat er tussen de boom en een fles gebeurt, wat daarvan geld kost, en waar in die keten een lage prijs vandaan komt. Wat wij per liter aan de familie betalen staat er niet bij: dat is haar bedrijfsgegeven. Wat we wel weten uit eigen waarneming, staat er wel.
Eén boom, vier liter, één keer per jaar
Een volwassen olijfboom geeft in een gemiddeld jaar genoeg olijven voor een paar liter olie. Bij ons rekenen we met vier liter per boom voor de adoptie, en dat is een garantie en geen schatting: valt de oogst tegen, dan vullen we aan uit dezelfde boomgaard.
Dat getal verklaart meteen waarom olijfolie geen product is dat je even opschaalt. Een hele boomgaard levert bij ons ongeveer 3.000 liter per jaar, en dat is alles. Er is geen tweede productieronde in mei. Wie meer wil verkopen dan zijn boomgaard geeft, moet olie bijkopen — en daarmee begint elke blend die er is.
De uren die niemand ziet
| Plukken | Handmatig of met schudders, en altijd van de boom en niet van de grond. Gevallen olijven gisten en dat proef je terug als smaakfout. |
|---|---|
| Binnen 24 uur persen | Elk uur wachten kost zuurgraad en polyfenolen. Wij klokken de uren per partij en zetten ze in de oogstdata. |
| Koud extraheren | Onder de 27 graden. Warmer is meer opbrengst uit dezelfde olijven, en minder van wat je wilde hebben. |
| Laten uitzakken en bottelen | Verse olie is troebel. Wachten tot hij helder is kost weken opslagruimte onder de twintig graden. |
| Laten meten | Een analyserapport per partij kost geld en levert geen liter olie op. De meeste verkopers slaan het daarom over. |
Geen van deze stappen is spectaculair. Bij elkaar zijn ze het verschil tussen olie die naar iets smaakt en olie die neutraal is gemaakt omdat er anders niets van te maken viel.
Waar een lage prijs vandaan komt
Bij industriële olie wordt op vrijwel al die punten bespaard, en dat is geen aanklacht maar rekenwerk. Later plukken geeft meer olie per boom. Langer wachten voor de pers is goedkoper te plannen. Warmer extraheren haalt meer uit dezelfde partij. Mengen uit meerdere landen maakt de smaak elk jaar gelijk en de inkoop flexibel.
Het gevolg zie je terug in officiële controles. Het CVUA Stuttgart keurt jaarlijks flessen die in de winkel liggen, en een fors deel haalt de categorie op het etiket niet. Wat er precies gemeten wordt en hoe die getallen te lezen zijn, staat bij labwaarden uitgelegd; wat er in de goedkope schapfles zit, staat bij supermarktolijfolie.
Waarom wij nooit afprijzen
Dit is de kant van de prijs die zelden wordt uitgelegd. Er is één oogst per jaar en die is eindig; op dit moment staat er nog 86 liter. Korting maakt die voorraad sneller op, niet groter, en het zou betekenen dat wie in november de volle prijs betaalde achteraf de dupe is van zijn eigen enthousiasme.
Er is nog een reden, en die is minder nobel dan hij klinkt: wij betalen de familie vooruit, in één keer, vóór de oogst. Dat geld zit in vaten tot die vaten leeg zijn. Een afprijzing zou dus niet uit een marge komen maar uit het vermogen om de volgende oogst weer vooruit te betalen. Zie de tweede boer.
Wanneer u beter iets anders koopt
Als prijs per liter de doorslag geeft, zijn wij niet de goedkoopste en worden we dat ook niet. Op wanneer je beter elders koopt staan concurrenten bij naam en met prijs, inclusief een gecertificeerde biologische boomgaard die per liter fors onder ons zit. Dat blijft daar staan ook als het ons klanten kost.
Wat wij ertegenover zetten is smal: één boomgaard, één oogst per jaar, uren geklokt, waarden gemeten en gepubliceerd, en een prijs die hetzelfde blijft of de fles nu net gebotteld is of over drie maanden. De Fruttato kost €21,95 voor 500 ml, oftewel €43,90 per liter. Wat daarin zit, staat op de oogstdata; wat er te koop is en tegen welke prijs per liter, staat bij olijfolie kopen.
Veelgestelde vragen over de prijs
Wat kost goede extra vierge olijfolie ongeveer?
Onder de acht euro per liter is het rekenkundig lastig: dan moeten de pluk, de persing, de fles, de accijnsvrije marge van de winkel, het transport en de btw samen uit minder dan een euro of vijf komen. Dat kan alleen bij grote volumes, met olijven van meerdere telers en meerdere oogsten door elkaar. Boven de dertig euro per liter koop je meestal ook een verhaal, een doosje of een winkelpand op een A-locatie. Daartussenin zit de eerlijke prijs, en waar precies hangt af van hoeveel schakels ertussen zitten.
Waarom is olijfolie sinds een paar jaar zoveel duurder?
Twee dingen tegelijk: droogte in de grote productielanden en een reeks tegenvallende oogsten. Wij noemen hier geen percentages, want die kennen we uit dezelfde kranten als u en niet uit een bron die we zelf hebben nagerekend. Wat wij wél zien is de kant die zelden in het nieuws komt: als de prijs stijgt, stijgt de verleiding om te mengen mee. Zie wat er in supermarktolijfolie zit.
Geven jullie korting bij grote afname?
Vanaf twaalf flessen wel, en dat staat op de productpagina's. Wat we niet doen is afprijzen omdat het november is of omdat de fles bijna een jaar oud is. Er is één oogst per jaar en die is eindig: korting verkoopt hem alleen sneller, niet vaker.
Betalen jullie de boer meer dan een coöperatie?
Wij kopen een oogst in één keer en betalen vooruit, en dat is voor de familie het verschil: zij weet in oktober wat er binnenkomt in plaats van te wachten op wat een coöperatie later beslist. Wat wij per liter betalen zeggen we niet — dat is haar bedrijfsgegeven en niet het onze om te delen.
Is duur hetzelfde als goed?
Nee, en dat is de reden dat deze pagina niet eindigt met "koop daarom bij ons". Prijs zegt iets over de keten en niets over de fles. Wat wél iets zegt zijn de dingen die je kunt nakijken: een oogstjaar, een herkomst preciezer dan een land, en meetwaarden met een datum erbij. Bij ons staan die in de oogstdata; bij een goede concurrent staan ze er ook.
Zelf beoordelen
Proef eerst, beslis daarna
De proefbox zet onze twee oliën naast elkaar. Wie het verschil niet proeft, hoeft de prijs ook niet te betalen.